“Een beeld zegt meer dan 1000 woorden”

Wat is beelddenken?

Mensen hebben verschillende denkstijlen die invloed hebben op hoe ze waarnemen, denken en leren. Een denkstijl die onderbelicht is in het huidig onderwijssysteem is het beelddenken. Het onderwijs is gericht op het begrips- ook wel woorddenken genoemd.

“Beeldtaal” of beelddenken is de eerste taal die mensen leren. De eerste waarnemingen van een baby gaan via gevoel en de ogen en de oren, via eigen ervaringen. Beelden worden steeds duidelijker en herkenbaar: de persoon die voor hem zorgt en de omgeving. Op school wordt hier ook gebruik van gemaakt door het gebruik van pictogrammen. De peuter herkent al snel de symbolen. Dan komen de klanken erbij en de woorden, kortom de taalontwikkeling komt op gang. Tussen 4 en 9 jaar ontwikkelt het kind het begrips- of woorddenken. Sommige blijven heel hun leven beelddenken als voorkeur denkstijl hanteren.

De beelddenker ziet het volledige plaatje met alle betrokken elementen in één oogopslag, ze “zien” bijvoorbeeld meteen de oplossing en de verbindingen. Vaak gebeurt dit onbewust, omdat de beelden veel sneller binnenkomen dan je je bewust bent. Er komen 32 beelden binnen in plaats van 2-5 woorden per seconde bij woorddenken.

Beelddenken wordt gezien als een kwaliteit van de rechterhersenhelft, het domein van visualiseren, van fantaseren en creativiteit. Ze hebben een levendige fantasie; ze kunnen in hun hoofd beelden en ideeën creëren en veranderen waarbij ze gebruik kunnen maken van meerdere dimensies. Ook zijn ze nieuwsgieriger dan gemiddeld, waarbij ze zich zeer bewust zijn van hun omgeving. Verder heeft de beelddenker een ander gevoel voor tijd of minder tijdsbesef. Daarentegen heeft beelddenken het vermogen om vooruit of achteruit in tijd te denken.

Relatie naar leerproblemen

Beelddenkers ontwikkelen vaker faalangst. Dit komt omdat zij zich vaak dom en onbegrepen voelen met hun manier van denken en zij met moeite goede cijfers halen voor bepaalde vakken. Dit kan zich uiten in dyslexie, dyscalculie, AD(H)D, maar ook bij hoofdbegaafde kinderen komt het voor of een combinatie hiervan.

Dyscalculie is een leerstoornis op het gebied van rekenen en ruimtelijk inzicht en is nauw verwant aan dyslexie. Hier wordt gerekend met symbolen die bij elkaar getallen vormen (net zoals letters woorden vormen bij geschreven taal).

Relatief veel mensen met AD(H)D zijn ook beelddenkers. Veel hoogbegaafden hebben een voorkeur voor het beelddenken. Dit is handig omdat het natuurlijk veel sneller is dan het denken in woorden. Alleen door in beelden te denken, heb je snel overzicht, kun je gehelen overzien, ontdek je verbanden en kom je tot passende, soms originele oplossingen.

Kenmerken van beelddenken

Klik hier om een uitgebreide lijst van kenmerken te bekijken.